Kẻ sĩ Bắc Hà vào Nam

Kẻ sĩ Bắc Hà vào Nam 

Ngày xưa kẻ sĩ Bắc Hà cũng lắm thăng trầm với thời cuộc,nhưng họ vẫn dấn thân vì quốc gia, tổ quốc. 

Xuôi nam cũng là con đường mà họ chọn để theo nước đẩy thuyền 

Chúng ta có một danh nho Đào Duy Từ nổi tiếng, quốc phụ của xứ Đàng Trong , ông quê Thanh Hóa thi cử rực rỡ thời Trịnh , nhưng vì xuất thân con nhà hát xướng nên triều đình đã không xài và hạ nhục ông, sự việc đỉnh điểm là cái chết tự tử đầy phẩn uất của mẹ ông . Cuối cùng, trong một đêm tối trời, Đào Duy Từ đã ôm cái bè chuối vượt qua sông Gianh lạnh lẽo vào Đàng Trong, vào Nam. Sau đó thì ai cũng biết, chúa Nguyễn đã cúi đầu trước kẻ sĩ Đào Duy Từ và những cống hiến của ông đặt nền tảng cho một quốc gia Đàng Trong vững bền sau này

Vua Lê Chúa Trịnh cuối trào đã đẻ ra vô số những cái quái dị ,câu nói của Nguyễn Trang với Lý Trần Quán " Sợ thầy không bằng sợ giặc, quý Chúa không bằng quý thân" thể hiện điều đó ....

Vậy mà khi Tây Sơn ra Bắc, có Ngô Thời Nhiệm, Phan Huy Ích .....ra cộng tác với Tây Sơn , nhưng có một Nguyễn Du nhất quyết coi Tây Sơn là giặc , Nguyễn Du chỉ làm quan cho nhà Nguyễn khi Gia Long ra Bắc bình định xứ này sau đó

Chúng ta cũng thấy Đặng Trần Thường -một nho sinh xuất sắc thời đó cũng chỉ vì sự sỉ nhục của bạn đồng môn Ngô Thời Nhiệm, đã vượt đường cái quan,qua sông núi biển xa vạn dặm vào đến Gia Định theo phò chúa Nguyễn Ánh , khó có cái người nào mà bền chí, sắt đá như ông này , đầu quân phụng sự chúa Nguyễn

Lịch sử sang trang, Tây Sơn tiêu vong, Nguyễn trung hưng . Chúng ta lại thấy kẻ sĩ Bắc Hà ...rất thực dụng . Phan Huy Thực, Phan Huy Chú là con-cháu của Phan Huy Ích -người từng làm quan cho Tây Sơn - ra phò và làm quan nhà Nguyễn , mà làm quan rất to.

Thậm chí cháu Ngô Thời Nhiệm là Ngô Giáp Đậu cũng thi cử và làm quan nhà Nguyễn

Điều này cũng chứng tỏ chánh quyền mới nhà Nguyễn cũng không khắt khe gì với con cháu cựu thù Tây Sơn

Lịch sử đã là như vậy .....

Thì sau này chúng ta cứ thế mà làm, ai dấn thân cứ dấn thân phụng sự quốc gia, không kể con cháu của ai, kẻ sĩ thời nào cũng có giá, dù chánh quyền mới hay cũ, dù cộng sản sụp quốc gia lên thì đời đời kẻ sĩ vẫn là " nguyên khí của quốc gia"

Xưa Khổng Tử từng nói rằng " Về phương nam mà tìm