Giải phẫu đám rối thần kinh thắt lưng

VẼ SƠ ĐỒ, MÔ TẢ CẤU TẠO VÀ CÁC NHÁNH TẬN CỦA ĐÁM RỐI THẦN KINH THẮT LƯNG




I. Cấu tạo:

- ĐRTL được tạo bởi ngành trước của 4 dây Thần kinh sống thắt lưng L1 - L2 - L3 - L4. Các ngành này lại chia ra làm các nhánh trước và nhánh sau.

- Các nhánh sau tạo thành: Thần kinh chậu hạ vị, Thần kinh chậu bẹn, Thần kinh đùi bì ngoài, Thần kinh đùi.

- Các nhánh trước tạo thành: Thần kinh sinh dục đùi, Thần kinh bịt.

- Một phần ngành trước của dây Thần kinh L4 chập với ngành trước của L5 tạo thành thân thắt lưng cùng.

II. Các nhánh tận:


1. Thần kinh chậu - hạ vị:


* Nguyên ủy: nhánh sau ngành trước L1.


* Đường đi: từ trên xuống dưới, từ sâu ra nông dọc theo mào chậu, chia làm 2 nhánh:

- Nhánh bì ngoài: cảm giác da vùng mũ chậu.


- Nhánh bì trước: cảm giác da vùng bẹn bụng.


- Và một số các nhánh đi vào các cơ rộng bụng.


2. Thần kinh chậu - bẹn:


* Nguyên uỷ: nhánh sau ngành trước L1.


* Đường đi: từ trên xuóng dưới, từ sâu ra nộng, dọc trên mào chậu, cho các nhánh chi phối cảm giác da bộ phận sinh dục.

Giải phẫu động mạch chày sau

NGUYÊN UỶ, ĐƯỜNG ĐI, TẬN CÙNG, LIÊN QUAN CHÍNH, CÁC NHÁHH BÊN VÀ TIẾP NỐI CỦA ĐỘNG MẠCH CHÀY SAU



I. Nguyên uỷ:

Là một trong hai nhánh tận của Động mạch khoeo, tách ra từ ngay bờ dưới cơ khoeo.

II. Đường đi, tận cùng:

- Tiếp theo Động mạch khoeo xuống khu cẳng chân sau theo hướng thẳng từ giữa nếp gấp khoeo đến giữa 2 mắt cá chân. Đây là đường định hướng của Động mạch.

- Khi tới 1/3 dưới cẳng chân thì chạy hơi chếch vào trong để vào rãnh cơ gấp dài ngón cái ở mặt trong xương gót.

- Động mạch chày sau tận cùng bằng cách chia 2 nhánh tận là Động mạch gan chân trong và



Động mạch gan chân ngoài. 

Giải phẫu Động mạch khoeo

NGUYÊN UỶ, ĐưỜNG ĐI, TẬN CÙNG, LIÊN QUAN CHÍNH, CÁC NHÁHH BÊN VÀ TIẾP NỐI CỦA ĐỘNG MẠCH KHOEO




I. Nguyên uỷ:

Động mạch khoeo chạy tiếp nối theo Động mạch đùi, bắt đầu từ lỗ gân cơ khép.

II. Đường đi, tận cùng:

- Động mạch chạy từ trên xuống dưới, qua trám khoeo, lúc đầu chạy chếch theo hướng từ trong ra ngoài, khi tới giữa khoeo thì đi thẳng xuống dưới.

- Tới bờ dưới cơ khoeo thì Động mạch khoeo tận cùng bằng 2 Động mạch là Động mạch chày trước và Động mạch chày sau.

III. Liên quan:


- Động mạch khoeo đi qua trám khoeo và liên quan với các thành phần chính trong trám kheo: tĩnh mạch khoeo, Thần kinh chày.

- Động mạch khoeo đi trước nhất và ở trong cùng, thần kinh chày đi sau nhất và ở ngoài cùng.



IV. Nhánh bên:

Động mạch khoeo cho 7 nhánh bên:

1,2. Động mạch gối trên trong - Động mạch gối trên ngoài.

3,4. Động mạch gối dưới trong - Động mạch gối dưới ngoài.


5. Động mạch gối giữa.


6,7. Động mạch cho cơ bụng chân.


Bốn nhánh gối: trên trong – trên ngoài – dưới trong – dưới ngoài phân nhánh và tiếp nối với nhau tạo thành 2 mạng mạch: mạng mạch khớp gối và mạng mạch bánh chè.

V. Tiếp nối:

1. Với Động mạch đùi:

- Động mạch gối trên ngoài thuộc Động mạch khoeo tiếp nối với nhánh xuống của Động mạch xiên 3 và nhánh mũ đùi ngoài thuộc Động mạch đùi.


- Động mạch gối trên trong thuộc Động mạch khoeo tiếp nối với nhánh khớp gối của Động mạch gối xuống thuộc Động mạch đùi.

Giải phẫu động mạch chày trước

NGUYÊN UỶ, ĐƯỜNG ĐI, TẬN CÙNG, LIÊN QUAN CHÍNH, CÁC NHÁHH BÊN VÀ TIẾP NỐI CỦA ĐỘNG MẠCH CHÀY TRƯỚC.




I. Nguyên uỷ:

Là một trong 2 nhánh tận của Động mạch khoeo, được tách ra ở ngang mức bờ dưới cơ khoeo.

II. Đường đi, tận cùng:


- Từ bờ dưới cơ khoeo, co một đoạn ngắn đi ở cẳng chân sau, Động mạch chày trước đi qua bờ trên màng gian cốt để ra khu cẳng chân trước.

- Tiếp tục đi xuống theo đường định hướng là đường kẻ từ hõm trước đầu trên xương mác đến điểm giữa 2 mắt cá.

- Khi chui qua mạc hãm các gân duỗi, Động mạch chày trước đổi tên thành Động mạch mu chân.



III. Liên quan:


- Động mạch chày trước chạy trong khe giữa các cơ của vùng cẳng chân trước cùng với Thần kinh mác sâu.

- Cơ chày trước nằm phía trong Động mạch, cơ duỗi dài ngón cái nằm phía ngoài


Động mạch.



- Có hai tĩnh mạch đi kèm.



Đến 1/3 dưới cẳng chân, cơ duỗi dài ngón cái bắt chéo trước Động mạch để vào trong. IV. Nhánh bên:

1. Động mạch quặt ngược chày sau:


- Tách ra khi Động mạch còn ở khu cẳng chân sau.Động mạch này không hằng định, có thể có hoặc không.

- Nối với Động mạch gối dưới ngoài, thụôc Động mạch khoeo.


2. Động mạch quặt ngược chày trước:


- Tách ra sau khi đi qua bờ trên màng gian cốt.


- Nối với Động mạch gối dưới ngoài, thụôc Động mạch khoeo.


3. Động mạch mắt cá trước trong và Động mạch mắt cá trước ngoài:

Mô tả khớp háng - khớp chậu đùi

Khớp háng là loại khớp hoạt dịch, khớp chỏm cầu. Nối xương chậu với xương đùi.

I. Diện khớp:

1. Phía xương chậu:



- Phần tiếp khớp: gồm diện nguyệt, diện ổ cối.



- Phần không tiếp khớp: có hố ổ cối.



- Vành ổ cối: vây quanh ổ cối, có một chỗ khuyết ở phía dưới gọi là khuyết vành.



- Sụn viền ổ cối: là một vành sụn sợi, viền quanh vành ổ cối. Phần sụn viền bắc cầu qua khuyết vành ổ cối gọi là dây chằng ngang.

Mô tả khớp gối

Khớp gối là loại khớp hoạt dịch, khớp phức hợp (khớp có hai cặp diện khớp trở lên).Khớp gối bao gồm khớp bản lề giữa xương đùi với xương chày và khớp phẳng giữa xương bánh chè và xương đùi.

I. Diện khớp:

1. Khớp bản lề (xương đùi – xương chày):


Hai lồi cầu của xương đùi tiếp khớp với 2 diện khớp trên xương chày.


2. Khớp phẳng (xương đùi – xương bánh chè):


Diện bánh chè của xương đùi nằm giữa mặt trước 2 lồi cầu xương đùi tiếp khớp với mặt sau xương bánh chè.


3. Các sụn chêm: có 2 sụn chêm đệm ở diện khớp trên của xương chày.

- Sụn chêm trong hình chữ C còn sụn chêm ngoài hình chữ O.


- Đầu trước mỗi sụn chêm gọi là sừng trước, đầu sau gọi là sừng sau. Các sừng này được gắn chặt với xương chày. Chu vi của sụn chêm trong được dính với d.c bên chày.


- Đầu trước hai sụn được nối với nhau bởi dây chằng ngang gối


- Mặt dưới tương đối phẳng, mặt trên lõm để tiếp khớp chỏm cầu xương đùi.


- Sụn chêm mỏng dần từ ngoại vi và trung tâm.



II. Bao khớp:


1. Bao xơ:

- Hai đầu bao xơ dính vào chu vi diện khớp của x. chày, x. đùi và chu vi của x. bánh chè, chu vi sụn chêm.

- Bao xơ có một lỗ thủng ở mặt sau để cơ khoeo chui qua.



2. Bao hoạt dịch:


- Lót mặt trong bao xơ và phủ đến rìa của sụn chêm.


- Phía trước: bao hoạt dịch còn mở lên trên x. bánh chè để tạo nên túi hoạt dịch trên bánh chè, nằm sau cơ tứ đầu đùi.

- Phía sau: bao hoạt dịch quặt ra trước để bọc các d.c bắt chéo (các d.c này nằm trong bao xơ nhưng ngoài bao hoạt dịch).

- Bao hoạt dịch phủ xuống dưới x. bánh chè tạo nên nếp hoạt dịch dưới bánh chè.

Giải phẫu Động mạch đùi

NGUYÊN UỶ, ĐƯỜNG ĐI, TẬN CÙNG, LIÊN QUAN CHÍNH, KỂ TÊN CÁC NHÁHH BÊN VÀ TIẾP NỐI CỦA ĐỘNG MẠCH ĐÙI.

I. Nguyên ủy:  

 

- Từ điểm giữa dây chằng bẹn, Động mạch đùi đi qua tam giác đùi, qua ống cơ khép theo đường nối từ điểm giữa nếp bẹn tới bờ sau lồi cầu trong xương đùi. Động mạch đùi tiếp theo Động mạch chậu ngoài, bắt đầu sau điểm giữa dây chằng bẹn.

II. Đường đi, tận cùng:

- Đến lỗ gân cơ khép, Động mạch đùi đổi tên thành Động mạch khoeo


III. Liên quan:

1. Vùng tam giác đùi:

- Liên quan với Thần kinh đùi và tĩnh mạch đùi.

- Từ ngoài vào trong là THẦN KINH - ĐỘNG MẠCH – TĨNH MẠCH.



2. Trong ống gân cơ khép:


- Động mạch đùi chạy dọc dưới cơ may và bắt chéo trước tĩnh mạch theo hướng từ ngoài vào trong. Cơ may là cơ tuỳ hành ở đoạn này.

- Thần kinh hiển bắt chéo trước Động mạch đùi để vào trong.



IV. Nhánh bên:



1. Động mạch thượng vị nông:

- Tách ra từ Động mạch đùi ở dưới dây chằng bẹn khoảng 1-2 cm.

- Xuyên qua mạc sàng để đi ra nông, hướng về phía rốn.

2. Động mạch mũ chậu nông:

- Thường tách ngang mức Động mạch thượng vị nông.

- Đi về phía mào chậu, phân nhánh và tiếp nối với Động mạch mũ chậu sâu.

3. Các Động mạch thẹn ngoài: Động mạch thẹn ngoài nông, Động mạch thẹn ngoài sâu

- Đi ra nông, hướng về vùng sinh dục ngoài.

- Cho các nhánh bìu trước (nam), môi trước (nữ) và các nhánh bẹn.

4. Động mạch đùi sâu:

* Là Động mạch chính của đùi, tách dưới dây chằng bẹn 4 cm.

* Tới bờ trên cơ khép dài rồi chạy sau cơ này, trước cơ khép ngắn và khép lớn.

* Động mạch đùi sâu cấp máu cho hầu hết các cơ ở đùi bởi các nhánh:

- Động mạch mũ đùi ngoài: đi giữa các cơ thẳng đùi và cơ thắt lưng chậu, chia làm 3 nhánh: nhánh lên, nhánh ngang, nhánh xuống.